GLP-1 İlaçlarını Bırakmak Kalp Krizi, Felç ve Ölüm Riskini İkiye Katlayabilir

GLP-1 İlaçlarını Bırakmak Kalp Krizi, Felç ve Ölüm Riskini İkiye Katlayabilir

Kilo kontrolünü sağlamak ve diyabeti dengelemek amacıyla geliştirilen modern ilaçlar, vücudun doğal olarak ürettiği, kan şekerini dengeleyen ve iştahı baskılayan GLP-1 hormonunu taklit eder. Son yıllarda tip 2 diyabet ve obezite tedavisinde vazgeçilmez bir yere sahip olan bu preparatlar, aynı zamanda kardiyovasküler sistem ile böbrek sağlığı üzerinde de olumlu etkilere sahiptir.

Hastaların Yarısı İlk Yıl İçinde Tedaviyi Sonlandırıyor

Tedavi edici özellikleri net bir şekilde kanıtlanmasına rağmen, hastaların önemli bir kısmı bu ilaçların kullanımına devam etmemektedir. Uzmanların paylaştığı gözlemler, bireylerin yaklaşık yarısının ilk seneyi tamamlamadan süreci bıraktığını göstermektedir. Bu durumun arkasındaki yaygın etkenler arasında sindirim sisteminde yaşanan istenmeyen etkiler, ilacın beklentileri karşılamadığı yönündeki kanılar, finansal yükler ve seyrek de olsa rastlanan yan etki endişeleri yer almaktadır.

İlaç kullanımının kesilmesi genellikle yeniden kilo alınması, kan şekerinin ve tansiyonun olumsuz yönde değişmesi gibi çeşitli metabolik ve kardiyovasküler risk faktörlerinin yeniden ortaya çıkmasıyla neticelenmektedir.

The Lancet Regional Health Europe dergisinde kendine yer bulan yeni bir bilimsel araştırma, bu tedavilerin bırakılmasının; tedaviye ara vermeden devam eden bireylerle kıyaslandığında, ölümcül olmayan kalp krizi, ölümcül olmayan felç veya her türlü sebebe bağlı ölüm oranlarını içeren birleşik risk tablosunda iki katlık bir artışla bağlantılı olduğunu kanıtladı.

Söz konusu oran, ilacı bırakan her 100 kişide yıllık bazda yaklaşık dört vakaya denk gelirken, düzenli kullanıma devam edenlerde bu sayı 100 kişide iki olarak kayıtlara geçti.

Obezitesi Olanlarda Risk Artışı Daha Belirgin

Elde edilen bulgulara göre, tedaviyi sonlandıranlar arasında aşırı kilolu veya obezite tanısı bulunan kişilerin risk artışı, diğer katılımcılara oranla daha yüksekti. Vücut kitle indeksi 30 sınırının üstünde olan obez bireylerde, GLP-1 ilaçlarının bırakılmasının ardından kardiyovasküler risk oranı yüzde 127 oranında yükselirken, obezitesi bulunmayan kişilerde bu oran yüzde 61 seviyesinde saptandı.

Bununla birlikte, gerçekleştirilen çalışmanın gözlemsel nitelik taşıması nedeniyle, bu ilaçların kullanımına son verilmesinin doğrudan söz konusu risk artışına yol açıp açmadığı ya da tedaviyi bırakan kişilerin zaten daha zayıf bir sağlık tablosuna sahip olup olmadığı netlik kazanmamıştır.

Araştırmayı yürütenler, tedavinin sonlandırılmasının ardından bireylerin kilosunda, kan şekerinde ve tansiyon değerlerinde yalnızca ufak değişimler gözlendiğini ifade etti. Ek olarak, kalp krizi geçirenler, felç yaşayanlar veya hayatını kaybedenler ile bu tür olaylarla karşılaşmayanlar arasında bahsi geçen parametreler açısından belirgin bir fark bulunamadı.

Uzmanlar bu durumun, bahsi geçen etkenlerin tek başına risk artışını tam olarak açıklayamayabileceğini işaret ettiğini belirtmektedir.

Araştırmanın Yöntemi

Çalışmayı yürüten ekipler, İtalya Klinik Diyabetologlar Birliği veri tabanı bünyesindeki 300’ü aşkın diyabet merkezinin elektronik veri kayıtlarını detaylı bir şekilde inceledi.

Araştırma kapsamına, 2004 ile 2024 yılları arasında GLP-1 temelli tedaviye başlayan ve geçmişinde herhangi bir kardiyovasküler rahatsızlık tanısı bulunmayan 80 binden fazla tip 2 diyabet hastası dahil edildi.

Çalışmaya katılanların ezici çoğunluğu önceki nesil GLP-1 ilaçlarını tercih ederken, güncel nesil alternatifler arasında sıkça reçete edilen semaglutid, araştırma havuzunda oldukça sınırlı bir kullanım oranına sahip oldu.

Tirzepatid ise araştırmanın incelendiği zaman diliminin hemen ardından İtalya pazarında yerini aldığı için çalışmaya dahil edilmemiştir.

Düzenli bir şekilde tedaviye devam eden hastalar söz konusu ilaçları ortalama üç yıla yakın bir süre boyunca kullanırken, tedaviyi yarıda bırakan kişilerin kullanım süresinin bir yılı biraz aştığı görüldü.

Uzun Süreli Kullanımın Önemi

Araştırmanın yazarları, elde edilen verilerin daha önce kalp ve damar hastalığı yaşamamış olan tip 2 diyabet hastalarında GLP-1 grubu ilaçların uzun vadede kullanılmasının, genel sağlık kazançlarının muhafaza edilmesi bakımından kritik olabileceğini gösterdiğini kaydetti.

Bununla beraber uzmanlar, tedavinin bırakılmasının kardiyovasküler risk artışına birebir katkı sağlayıp sağlamadığının ya da kötüleşen genel sağlık durumunun ve arka plandaki kardiyovasküler risklerin bir yansıması olup olmadığının kesin olarak anlaşılabilmesi adına daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyulduğunun altını çizdi.